Universiteit van Amsterdam
Planologie
De (aansluit)master Planologie is een eenjarige opleiding die rechtstreeks aansluit op de WO bachelor Planologie aan de UvA. Studenten die na hun bachelor Planologie dit masterprogramma hebben afgerond, hebben een volledige academische opleiding in de Planologie voltooid. Een masterstudent beschikt in vergelijking met een bachelorstudent over een grondiger kennis van de ontwikkelingen en benaderingswijzen binnen het vakgebied, in het bijzonder op het snijvlak van institutionele aspecten van ruimtelijk handelen en ruimtelijke beleids- en planvorming. Hetzelfde geldt voor de kennis van de methodologie van ruimtelijke planvorming, planning als organisatieleer en de voor ruimtelijke plan- en beleidsvorming adequate methoden en technieken van onderzoek. Ook heeft hij/zij grondige kennis van twee van de specialisaties en het vermogen om zelfstandig onderzoek ten behoeve van ruimtelijke planvorming te doen en een actieve bijdrage te leveren aan planologische beleidsvorming. De precieze eindtermen van de aansluitmaster zijn beschreven in de Onderwijs- en Examenregeling (OER). Een beschrijving van het vakgebied is te vinden in het programma van de bachelor Planologie.
HBO-studenten Ruimtelijke Ordening en Planologie die hun HBO-Bachelor hebben afgerond worden toegelaten tot het schakelprogramma. Studenten mogen echter al eerder beginnen met de modulen uit het schakelprogramma. HBO-studenten Ruimtelijke Ordening en Planologie die de propedeuse bij hun opleiding succesvol hebben afgerond, worden voorwaardelijk toegelaten tot de eerste module uit het schakeljaar. Deze studenten kunnen zich inschrijven als propedeuse bachelor of als bijvakstudent. Na een succesvolle afronding van het gekozen onderdeel kunnen ze een volgende module selecteren. Na het behalen van het HBO-Bachelor diploma heeft de student onvoorwaardelijk toegang tot het schakelprogramma. Afgeronde modulen uit het schakelprogramma worden eerst dan als zodanig erkendvMasterprogramma
Het masterprogramma bestaat voor een deel uit cursorisch onderwijs en voor een deel uit een individuele scriptie. Alle studenten volgen in het eerste semester de cursus Planologie: methodologie en benaderingen van ruimtelijke planning (2x6 studiepunten), waarin de nadruk ligt op strategische ruimtelijke planning als interventiemethode, ruimtelijke planvorming in metropolitane regio?s en vergelijkende ruimtelijke ordening en metropolitane bestuursorganisatie in Europese regio?s. Ook komen casestudies aan de orde. Daarnaast kiezen de studenten twee masterspecialisatiecursussen van elk 12 studiepunten uit een totaal van zes: Stedelijke en regionale planning; Verkeer, Vervoer en Infrastructuur; Wonen en Bouwen/Sociale demografie; Milieugeografie en ?planologie; Economische geografie en planologie. Vier van deze specialisaties worden (gedeeltelijk) samen met de masteropleiding Sociale geografie aangeboden. Zoals te zien valt, hebben Wonen en Bouwen en Sociale demografie een gezamenlijke masterspecialisatiemodule ontwikkeld, met overigens deels gescheiden tracks. De inhoudelijke en methodische kennis, inzichten en vaardigheden worden tenslotte toegepast in de masterscriptie (24 punten). Hierin doen studenten op wetenschappelijke wijze verslag van een theoretisch gefundeerd empirisch onderzoek binnen de gekozen hoofdspecialisatie. Wanneer deze met succes is afgerond, is de vorming tot academicus voltooid.
In overleg met de examencommissie kan een afwijkend programma worden opgesteld, dat door deze commissie vooraf moet worden goedgekeurd. Voor studenten die zich willen specialiseren in ontwikkelingsvraagstukken en voor hun masterscriptie een onderzoek willen doen in een ontwikkelingsland, is een afzonderlijk traject internationale ontwikkelingsstudies opgezet.
Studenten Planologie met belangstelling voor ontwikkelingsstudies worden doorverwezen naar de selectieve master (i.o.) Internationale Development Studies. In enkele gevallen is het mogelijk voor studenten die niet tot deze master worden toegelaten om via de Master Planologie zich alsnog te bekwamen in deze richting. Zij volgen dan, naar keuze, een van de twee inhoudelijke kerncursussen uit de master Internationale Development Studies en daarnaast een andere planologische specialisatie cursus.
De cursussen van het masterprogramma staan in het studieschema.
Schakelprogramma?s voor HBO-ers
Studenten die een verwante Bachelor aan een instelling van Hoger Onderwijs hebben afgerond, hebben onder bepaalde voorwaarden eveneens toegang tot de aansluitmaster Planologie. De vervolgopleiding voor HBO-ers heeft twee hoofddoelen:
- verdieping van theoretische kennis;
- verdere specialisatie op universitair niveau.
Voor HBO-Planologen en voor studenten die zijn afgestudeerd aan enkele andere verwante HBO-opleidingen zijn schakelprogamma?s ontwikkeld waarmee deze studenten zich snel kunnen kwalificeren voor de aansluitmaster Planologie.
hbo-bachelordiploma Ruimtelijke ordening en Planologie
Voor studenten die de hbo-opleiding Ruimtelijke ordening en Planologie hebben afgerond, geldt een vast en verkort bachelor-mastertraject. Voorafgaand aan het masterjaar moet eerst een schakelprogramma van 30 studiepunten worden gevolgd:
- Methoden en technieken van ruimtelijke Interventies (10 EC);
- Sturing & recht OF Vastgoedontwikkeling & grondbeleid (5 EC);
- Een kernvak uit een van de trajecten (10 EC);
- Literatuurtentamen (5 EC);
Ander hbo-bachelordiploma
Eveneens een vast bachelor-mastertraject geldt voor studenten die de hbo-opleiding Verkeerskunde hebben afgerond.
Voorafgaande aan het masterjaar moet eerst een schakelprogramma van 60 studiepunten worden gevolgd:
- Recht en sturing (5 EC);
- Methoden & technieken van ruimtelijke interventies;(10 EC);
- Vastgoedontwikkeling en grondbeleid (5 EC);
- Een kernvak uit een van de trajecten (10 EC);
- Keuzevakken uit het traject waarvan het kernvak wordt gevolgd (20 EC);
- Oefenen met wetenschap (5 EC);
- Literatuurtentamen (5 EC).
Studenten uit niet verwante HBO-opleidingen
Studenten die een niet verwante HBO-opleiding hebben afgerond worden op grond van hun HBO-propedeuse toegelaten tot het bachelor programma van de opleiding Planologie. Studenten die hun bachelor op het HBO hebben afgerond krijgen een vrijstelling voor de cursus P1 (Academische Vaardigheden en Projecten, 6 ECTS) en de keuzeruimte (18 ECTS). Verder worden vrijstellingen verleend voor cursussen uit het bachelor programma van de opleiding Planologie voor de overeenkomende onderdelen die op het HBO reeds zijn afgerond. Indien een student denkt in aanmerking te komen voor vrijstellingen kan een verzoek daarvoor worden gericht aan de examencommissie. Daarbij dienen documenten te worden overlegd die duidelijk maken dat de qua omvang, inhoud en niveau overeenkomende onderdelen elders succesvol zijn afgerond. Met de afronding van de universitaire bachelor Planologie kwalificeert de student zich voor de aansluitende master.
Informatie en begeleiding voor schakelaars
Belangstellenden voor ??n van de hiervoor geschetste HBO-schakelprogramma?s zullen over het algemeen behoefte hebben aan een nader ori?nterend gesprek. Hiervoor kun je je wenden tot de studieadviseur Dhr. Jan Stammes, Nieuwe Prinsengracht 130, 1018 VZ Amsterdam, tel. 020-525 5087. Een roosterboekje van het lopende studiejaar kan worden aangevraagd bij de Studentenadministratie van het C.M. Kan-Instituut, kamer G 001, tel. 020-525 5851.
Bij vragen over het rooster kun je natuurlijk ook aankloppen bij de studieco?rdinator dr. Jan Beenakker of bij de docent van het desbetreffende onderdeel.
Studenten met een ander universitair bachelordiploma of een bachelordiploma van een hogeschool kunnen worden toegelaten tot de master Planologie na afronding van een schakelprogramma of dienen eerst de WO bachelor Planologie te doen, waarbij wel vrijstellingen mogelijk zijn. Omvang en samenstelling van dit schakelprogramma is afhankelijk van het programma van de voltooide bachelor. Zie hierna voor de standaard schakelprogramma?s voor HBO-studenten. Studenten die het schakelprogramma willen volgen, schrijven zich in voor de Bachelor opleiding planologie. Studenten moeten zich via het Studieweb voor cursussen aanmelden tot 1 maand voor het begin van het betreffende semester. De data voor aanmelding worden ruim van tevoren bekend gemaakt via het Studieweb en de vitrines tegenover de studentenadministratie.
Vervolgmogelijkheid
Studenten die de aansluitmaster Planologie hebben afgerond, kunnen worden toegelaten tot het tweede jaar van de Research Master Human Geography, Planning and Development Studies. Voor deze researchmaster geldt een selectieprocedure.
Beroepsperspectief
De beroepskansen voor planologen, die nu nog vooral als doctorandus (vergelijkbaar met een masterstitel) afstuderen, zijn op dit moment redelijk. Vaak gaat het daarbij direct om voltijdse en vaste startbanen. Soms gaat het in de eerste baan om een tijdelijke aanstelling voor een bepaald project. De planoloog moet op de arbeidsmarkt dikwijls concurreren met sociaal-geografen, stedenbouwkundigen, economen, juristen en HBO-ers op hetzelfde gebied - niet verwonderlijk gezien het interdisciplinaire karakter van het vak. De planoloog staat echter sterk in dit gezelschap, met name wanneer het om algemene banen op het gebied van de ruimtelijke ordening gaat en wanneer het werk betreft op zijn of haar specialisatieterrein. Hoe de positie op de arbeidsmarkt wordt van afstuderenden met alleen een bachelorstitel valt op dit moment nog moeilijk in te schatten, omdat er nog geen ervaring mee is opgedaan. Niet-universitaire bachelors van het HBO doen het overigens prima op de arbeidsmarkt. Voor beide soorten bachelors geldt dat het daarna behalen van een masterstitel een extra kwalificatie oplevert, die zich direct in een wat hoger aanvangssalaris vertaalt, maar vooral ook in verdere doorgroeimogelijkheden tijdens de rest van het actieve beroepsleven.
Mogelijke functies voor planologen zijn bijvoorbeeld:
- Beleidsmedewerker bij Gemeente, Provincie of Rijksoverheid.
- Consultant bij adviesbureaus.
- Beleidsmedewerker bij woningcorporaties, vastgoedbeleggers, belangenorganisaties, grote ruimtegebruikende bedrijven.
- Projectontwikkelaar.
- Deskundige op het gebied van verkeer, vervoer en infrastructuur.
- Onderzoeker bij diverse instanties.
- Ruimtelijk project- of procesmanager.
Het soort werk dat planologen verrichten ligt vooral op drie terreinen: beleid, management en onderzoek. Bij beleid valt niet alleen te denken aan het opstellen van plannen en het begeleiden van de invoering ervan. Beleid in allerlei vormen is het hoofdproduct van diverse publieke maar soms ook van private organisaties geworden. Voor het tot uitvoering brengen van dat beleid, het realiseren van de daarin begrepen veelal complexe projecten, is veel regie en procesmanagement nodig. Onderzoek gaat vaak vooraf aan beleid. Tegenwoordig komen planologen overwegend in beleids(adviserende) en managementbanen terecht, veel meer dan in echte onderzoeksbanen. De helft van de vraag betreft generalistische planologen, voor de andere helft wordt uitdrukkelijk naar planologen met een bepaalde specialisatie gevraagd. Was in de jaren tachtig de grootste vraag gericht op volkshuisvesters en stadsvernieuwers, in de jaren negentig werd dat wat minder, terwijl toen eerst de milieuplanologen veel gevraagd werden. De laatste tijd is de vraag naar specialisten op het terrein van verkeer/vervoer/infrastructuur, stedelijke uitbreiding/transformatie en wonen het grootst.

